Monday, February 4, 2019

سنجی و برین كولانه‌وه‌م

مرۆڤ بونه‌وه‌رێكی سه‌یره‌، له‌ كێنده‌رێ له‌ دایك ده‌بێت و فرچك ده‌گرێت و به‌ ژیان ئاشنا ده‌بێت، هه‌موو جیهانی له‌سه‌ر تاپۆ بكرێ، هه‌ر چاوی له‌و جێگایه‌یه‌ كه‌ لێی فێری گاگۆله‌ و پێڕۆیشتن ده‌بێت و زمانی دێته‌گۆ.
به‌نده‌ له‌ سالی ١٩٥٧ له‌ گوندی به‌نێی خواكوڕك چاوم بشكوتونه‌، هه‌ر له‌وێش ته‌مه‌نم گه‌یشتیته‌ گاگۆله‌یی و سه‌رپێ كه‌وتن و ئاخوتن. هه‌میشه‌ مرۆڤه‌ پاوانخوازه‌كان كار بۆ تالان كردن و وێران كردنی ژیانی گشتی ده‌كه‌ن. هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی بیسته‌وه‌ شێخه‌كانی بارزان و برادۆست، ده‌ستیان به‌ ململانێ و شه‌ڕخوازی كردووه‌ دژی یه‌كتر و جۆتیاران و نه‌دارانی هه‌ردو لایان  به‌ده‌ستی یه‌كتری كوشت و بڕ كردونه‌.
له‌و ماوه‌ی مه‌لا مسته‌فا بارزانی له‌ ڕوسیا هه‌لده‌مسیبوو، ناوچه‌ی برادۆست پشووه‌كی ئارامیی به‌خۆوه‌ بینیبوو، كه‌ مه‌لا مسته‌فا له‌ ڕوسیا گه‌ڕایه‌وه‌ و كۆمه‌له‌ چه‌كدارێكی له‌ ده‌وره‌ی خۆی بینین، له‌جیاتی خزمه‌ت به‌ نیشتیمان و هاولاتیان و ئاوه‌دان كردنه‌وه‌ بكات، ده‌ستی به‌ ته‌سفییه‌ كردنی نه‌یاره‌كانی خۆی و بنه‌ماله‌كه‌ی كرد. مه‌لا مسته‌فا و هێزه‌ كوردایه‌تییه‌ ناموباره‌كه‌كه‌ی چه‌ندین جار هێرشیان كوردوته‌ سه‌ر ناوچه‌ی برادۆست و وێرانیان كردووه‌، به‌و هۆیه‌وه‌، له‌ سالی ١٩٦٢ هه‌تا ١٩٧٠ زۆرینه‌ی گونده‌كانی برادۆست به‌ خاپوری و چۆل مابونه‌وه‌ و دانیشتوانیان له‌ ئاواره‌ییدا ده‌ژیان. له‌ سالی ١٩٧٠دا ڕێگامان پێدرا گونده‌كان ئاوه‌دان بكه‌ینه‌وه‌. له‌ سالی ١٩٧٨ حكومه‌تی به‌عثییه‌ شۆڤێنییه‌ خۆپه‌رسته‌كان گونده‌كانمانیان دوباره‌ وێران كردن و ئێمه‌یان له‌ كۆمه‌لگه‌ زۆره‌ملێكان ئاخنین. له‌ سالی ١٩٩١، له‌ كۆمه‌لگاكانیشدا ڕاو نراین و ئاواره‌ كراین و هه‌تا ئێستا ژیان له‌ ده‌ربه‌ده‌ریدا به‌سه‌ر ده‌به‌ین. ئێستا ته‌مه‌نی به‌نده‌ له‌ سه‌روی ٦٢ سالیه‌وه‌یه‌، له‌و ٦٢ ساله‌دا، ته‌نها هه‌شت سالان له‌سه‌ر ملك و مالی خۆمان ژیاوین، باقی ئه‌وه‌ زیادتر له‌ ٥٤ ساله‌ له‌ ئاواره‌ییدا، له‌ دووری خاكی ڕه‌سه‌نیماندا ده‌ژیێین. ئه‌و هه‌شت ساله‌ی له‌سه‌ر خاكی ڕه‌سه‌ندا ژیاین، وه‌ك مرۆڤی سۆزدار و ساده‌، له‌گه‌ل سروشتی گونده‌كانماندا تێكهه‌لاو ببوین. دار و دره‌خت و چیاو دۆل و كانی و ڕوبار گشتیان به‌ره‌كه‌ت و به‌ر به‌خش و ئاسوده‌یی بون بۆمان.  جۆره‌ دارێكی به‌رده‌ر هه‌بون، زۆر شاز و كه‌م بون، له‌و داراندا، جۆرێكیان داری سنجی بون، داره‌ سنجی به‌رێكیان ده‌گرت، مرۆڤ هه‌ر حه‌زی ده‌كرد به‌ شینی بیانخوات و له‌زه‌ت و چێژیان لێ وه‌رگری. 
كه‌ ده‌گه‌یشتن، ده‌مانچنین و له‌ ماله‌وه‌ هه‌لده‌گیران، هه‌تا به‌هارێ خراپ نه‌ده‌بون و هه‌ر ده‌خوران. ئه‌مڕۆ به‌هه‌لكه‌وت ڕێگامان كه‌وته‌ دوكانێكی سینی، له‌سه‌ر یه‌كه‌م ڕفانكه‌، چاوم به‌ سنجیان كه‌وت، له‌ كیسه‌یه‌كی نایلۆن دابون، منیش پرسیم داخوا كیس به‌چه‌ندییه‌؟ ژنێك وه‌لامی دامه‌وه‌ و گۆتی، ٢٩ دۆلارو ٩٩ سنت، واته‌ ٢٨ دۆلار یه‌ك سنت كه‌م. ده‌تگۆت شتێكی خوایی بو، ڕوحم ڕانه‌ده‌وه‌ستا و هه‌ر له‌ ده‌وریان ده‌سوڕام، ژنه‌ فرۆشیاره‌كه‌ گۆتی، ئه‌گه‌ر به‌ ساخی بیانخۆیت، پێت نافرۆشم، چونكی ده‌بێ بیانكولێنی، نه‌وه‌ك پێیان بمری، هه‌لبه‌ت ئه‌و نه‌یده‌زانی كه‌ من حه‌زم له‌ خواردنیان نییه‌، ته‌نها ئه‌وه‌ ڕوحمه‌ لێناگه‌ڕێ لێیان دوور كه‌ومه‌وه‌ و به‌ یادی جاران، ده‌هاتنه‌ به‌رچاوم. له‌ هه‌مان كاتدا، هه‌م خۆم و هه‌م سنجیه‌كانم به‌ غه‌ریب ده‌هاتنه‌ پێش. ئاهییه‌كم هه‌لكێشاو ناچار بوم بلێم هه‌یییی به‌نه‌فره‌ت بی ململانێی خۆپه‌رستان و پاوانخوازان. خۆ ئه‌گه‌ر لێگه‌ڕابان، ئێمه‌ی جۆتیار به‌ ژیانی گوندان ڕازی بوین و له‌ جیاتی بارگرانی، هه‌رده‌م نانده‌ر و خوان ڕایێخه‌ری میوان و ڕێبوار و كاروانیان بوین و پێویستیمان به‌ به‌رهه‌م و خواردنی بریقه‌داری به‌ كێمیایی دروست كراوو ناته‌ندروست هه‌ر نه‌بوو. هه‌ر ئه‌وتۆ پێویستمان به‌ هیچ شتێكی ده‌ره‌كی نه‌بو، داهاتی جۆتیاری و مه‌ڕداریمان به‌ زیاده‌وه‌ بو. ئاسوده‌یی و شادومانی و ته‌باییش هه‌ر مه‌پرسه‌.


وێنه‌ی سنجیه‌كانم بۆتان گرتووه‌ و سه‌رنجدانتان جێی سوپاسگوزاریمانه‌.

No comments:

Post a Comment